رپورتاژ آگهی

حقایق کلی درباره بیماری سل

بیماری سل نوعی بیماری عفونی است که اکثر اوقات ریه ها را هدف قرار می دهد. اگر بیماری سل را با سایر بیماری های عفونی مقایسه کنیم، به این نتیجه می رسیم که سل دومین کشنده بزرگ در جهان است. برای اطلاعات کامل تر با ما همراه باشید.

آمار کشته شدگان بر اثر بیماری سل در سال 2018 قریب به 1.8 میلیون نفر بود. در همین سال 10.4 میلیون نفر هم به سل مبتلا شدند. در قرن 18ام و 19ام این بیماری کل کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی را درگیر کرد. بعدها یک میکروب شناس آلمانی به نام روبرت کاچ در سال 1882 موفق به کشف علت بیماری سل شد.

پس از دستاوردی که روبرت به آن رسید، انواع داروهای موثر و واکسن ها هم روز به روز ارتقا پیدا کردند. از این رو متخصصان به این نتیجه رسیدند که سل کاملا ریشه کن شده است. همچنین، طبق پیش بینی های کشور آمریکا، تا سال 2025 در هیچ جای دنیا نشانی از بیماری سل وجود نخواهد داشت.

البته در میانه های دهه 1980 بود که سل به طور ناگهانی در جای جای دنیا پیشرفت کرد. سال 1993 را هم نباید از یاد ببریم؛ زمانی که سازمان بهداشت جهانی (WHO) اعلام کرد که باید به طور فراگیر و جهانی با سل مبارزه کنیم.

 

حقایق کلی درباره بیماری سل

حقایق کلی درباره بیماری سل

در این قسمت قصد داریم تا به جنبه های کلی این بیماری بپردازیم. با ما همراه باشید و در قسمت اصلی متن در این باره اطلاعات بیشتری به دست آورید.

  • طبق بررسی های سازمان بهداشت جهانی مشخص شد که هر ساله نزدیک به 9 میلیون نفر به سل مبتلا می شوند. از این تعداد 3 میلیون نفر اصلا در سیستم های بهداشتی و درمانی ثبت نشده اند.
  • سومین علت مرگ و میر در میان زنان در سنین 15 تا 44 سال چیزی نیست جز سل.
  • ممکن است پس از گذشت ماه ها همچنان نشانه های این بیماری (سرفه، تب، عرق های شبانه، کم شدن شدید وزن، و…) به طور کامل (یا به عبارتی خفیف هستن) خود را نشان ندهند. فرد بیمار می تواند بین 10 تا 15 نفر دیگر را هم در طول یک سال مبتلا کند.
  • عامل بیماری زای سل از طریق جریان هوا منتقل می شود. منظورمان این است که باکتری عامل بیماری سل می تواند سوار بر جریان هوا شده و از فردی به فرد دیگر منتقل شود.

 

بیماری سل چیست؟

پزشکان بیماری سل را به دو دسته تقسیم بندی کرده اند: فعال و نهفته.

سل نهفتهدر این شرایط باکتری همچنان در بدن باقی مانده است اما هیچ گونه فعالیتی ندارد. هیچ گونه نشانه ای در فرد دیده نمی شود. خطر ابتلا دیگر افراد وجود ندارد. سهل نهفته هر لحظه ممکن است که به سل فعال تبدیل شود.

همچنین بخوانید :
همه چیز درباره میخچه و درمان آن

سل فعالدر سل فعال باکتری به طور خستگی ناپذیر فعالیت می کند. احتمال درگیر کردن دیگر افراد هم وجود دارد.

پزشکان بر این باور هستند که یک سوم جمعیت کل دنیا به بیماری سل مبتلا هستند. تنها 10 درصد احتمال دارد که سل نهفته به سل فعال تبدیل شود. اما افرادی که سیستم ایمنی بدنشان دچار مشکل است، مانند افرادی که HIV یا سوء تغذیه دارند، بیشتر در معرض ابتلا به سل هستند. افراد سیگاری هم نباید از بیماری سل غافل شوند.

بیماری سل کاری به سن افراد ندارد و فرقی نمی کند که کجای دنیا زندگی می کنید. این بیماری یک خطر بزرگ است و هیچ رحمی ندارد. البته طبق تحقیقاتی که در این زمینه انجام شد، مشخص شد که جوانان، مخصوصا آن هایی که در کشورهای در حال پیشرفت زندگی می کنند، بیش از سایرین به سل مبتلا می شوند.

 

به این علائم اولیه دقت کنید

حقایق کلی درباره بیماری سل

براساس گزارشی که توسط مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC) منتشر شد، نشانه های بیماری سل شامل:

  • احساس مریضی یا ضعیف بودن؛
  • اشتها نداشتن نسبت به غذا و کم کردن وزن؛
  • سرما خوردگی، تب، تعریق شبانه؛
  • سرفه های شدید که تا سه هفته حتی بیشتر ادامه داشته باشد؛
  • احساس درد در قفسه سینه؛

سل می تواند قسمت های دیگر بدن را هم هدف قرار دهد. قسمتی از بدن که طعمه سل می شود، تعیین کننده نشانه های ظاهر شده می باشد.

 

نشانه ها

هنگامی که باکتری نهفته باشد، هیچ نشانه ای ظاهر نمی شود. اما به محض فعال شدن این باکتری با نشانه های سرفه، تب و سایر نشانه ها مواجه خواهیم شد.

نباید فراموش کنیم که علاوه بر ریه ها، سایر قسمت های بدن هم در خطر هستند. بر همین اساس نشانه ها هم با هم متفاوت هستند.

اگر جهت درمان سل اقدام نشود، باکتری از طریق جریان خون به تمامی نقطه ها بدن می رود:

  1. استخوان هااحساس درد در ناحیه صلبی و از بین رفتن مفاصل.
  2. مغزدر صورت پیشرفت به بیماری مننزیت (یا تورم غشای پوششی مغز) پیشرفت خواهد کرد.
  3. کبد و کلیه هامنجر به اختلال در عملکردهای تصفیه می شود. در نهایت خون با اوره ترکیب می شود.
  4. قلبقلب دیگر نمی تواند مانند سابق خون را پمپ کند. درنتیجه با تامپوناد قلبی (سوراخ گرفتگی برون شامه) مواجه خواهیم شد. این شرایط بسیار خطر افرین است.

 

آیا می توان بیماری سل را تشخیص داد؟

حقایق کلی درباره بیماری سل

زمانی که پزشک بخواهد سل را تشخیص دهد، از دستگاه استروسکوپ استفاده می کند تا به صدای ریه ها گوش دهد و تا تورم گره های لنفاوی را تشخیص دهد. بعلاوه نشانه های ظاهر شده را هم بررسی می کنند. درباره سابقه بیماری سئوال هایی می پرسند. پزشک سعی می کند تا میزان خطر آفرینی سل را هم مشخص کند.

همچنین بخوانید :
دلایلی که شما را توجیه می کنند از خدمات یک شرکت نظافتی خدماتی برای امور نظافتی ساختمان استفاده کنید

عمومی ترین آزمایش تشخیص سل، آزمایش پوستی است. در این آزمایش مقدار کمی از توبرکولین PPD، عصاره باکتری سل، را به قسمت زیرین بازو تزریق می کنند.

پس از گذشت 2 تا 3 روز از تزریق، محل تزریق بررسی می شود. اگر این محل سفت و قرمز شده باشد، یعنی که فرد به بیماری سل مبتلا است.

متاسفانه باید بگوییم که جواب آزمایش پوستی 100 درصد قابل اطمینان نیست. ممکن است در پایان به اشتباه جواب مثبت یا منفی شود.

آزمایش پوستی تنها تست کشف شده نیست و آزمایشات دیگری هم برای تشخیص سل وجود دارند. گزینه های دیگری که پیش روی پزشک قرار دارد، شامل آزمایش خون، رادیوگرافی و خلط سینه است. آزمایش پوستی هم احتمالا در کنار این آزمایشات انجام می شود.

تشخیص سل MDR به مراتب سخت تر از سل معمولی است. تشخیص سل معمولی در کودکان هم کار سختی است.

 

درمان سل

حقایق کلی درباره بیماری سل

اگر سل به درستی تشخیص داده شود و پزشک دارو و روش های درمانی مناسبی را به کار گیرد، می تواند انواع سل را سریعا درمان کند. نوع آنتی بیوتیک مصرفی و طول دوره استفاده کاملا به سن فرد، میزان سلامت عمومی بدنش، میزان مقاومتش در برابر دارو، فعال یا نهفته بودن سل، محل عفونت (ریه ها، مغز، کلیه ها) بستگی دارد.

پزشک معالج برای بیمارانی که سل نهفته دارند، تنها یک دارو تجویز می کند. در سمت دیگر بیماران مبتلا به سل فعال (به ویژه سل MDR) قرار دارند که باید چندین دارو را مصرف کنند تا به شرایط قبل برگردند.

بیمار تقریبا برای مدت زمان طولانی باید قرص های آنتی بیوتیک مصرف کند. طول دوره استاندارد مصرف قرص های آنتی بیوتیک، یک دوره 6 ماهه است.

داروهای مورد استفاده ممکن است برای کبد سمی باشند. به ندرت مشاهده شده است که داروهای تجویز شده دارای عوارض جانبی باشند؛ البته اگر این عوارض هم در فرد دیده شوند، بسیار جدی خواهند بود. اگر این عوارض جانبی را مشاهده کردید باید سریعا به پزشک خود اطلاع دهید:

  • تیره شدن ادرار
  • تب
  • یرقان (زردی)
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع و استفراغ

حتی اگر نشانه های بیماری سل روز به روز بدتر هم شدند، بیمار باید حتما دوره درمان خود را کامل کند. هر نوع باکتری که از این دوره درمانی جان سالم به در ببرد، دیگر با این داروهای تجویزی نابود نمی شود و در آینده برای فرد سل مقاوم را رقم خواهد زد.

برای این که از میزان بهبودی سل اطمینان حاصل شود، معمولا روش درمان نظارت مستقم (DOT) پیشنهاد می شود. در این روش پزشکان به طور منظم بیمار را تحت نظر دارند تا از موثر بودن این دوره درمانی مطمئن شوند.

همچنین بخوانید :
هدایای تبلیغاتی الوبل را از کجا بخریم؟

 

دلایل بیماری سل

عامل بیماری سل نوعی باکتری به نام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است. از طریق جریان هوا می تواند خود را به فرد دیگر برساند. با سرفه کردن، عطسه کردن، انداختن آب دهان، صحبت کردن و خندیدن این باکتری منتقل می شود.

گفتیم که بیماری سل واگیر دار است، اما این طور نیست که به راحتی به دیگر افراد منتقل شود. احتمال این که سل از فرد آشنا (کسی که با او زندگی می کنید یا در یک محل با هم کار می کنید) به شما منتقل شود بسیار بیشتر از فرد غریبه است. اگر بیماران مبتلا به سل برای مدت دو هفته تحت درمان قرار بگیرند، دیگر نمی تواند بیماری را به فرد دیگر انتقال بدهند.

از آن جایی که از آنتی بیوتیک ها برای مبارزه با بیماری سل استفاده می شود، بعضی از این عوامل بیماری زا نسبت به داروها مقاوم شده اند. اگر آنتی بیوتیک موفق به کشتن تمام باکتری ها نشود، باکتری هایی که جان سالم به در می برند مقاوم می شوند و فرد به سل مقاوم (MDR) مبتلا می شود.

حتی سل مقاوم را هم می توان درمان کرد. فقط باید از داروهای ویژه این نوع سل مصرف کرد. متاسفانه این داروها امروزه به طور کامل در دسترس نیستند. طبق گزارشات منتشر شده در سال 2012، حدود 450.000 نفر به سل MDR گرفتار شده اند.

 

چطور از بیماری سل پیشگیری کنیم؟

حقایق کلی درباره بیماری سل

تعداد روش هایی که می توان از انتشار سل فعال جلوگیری کرد، زیاد نیست.

پزشکان توصیه می کنند که افراد مبتلا به سل در محل کار یا مدرسه حاضر نشوند یا حدالامکان در یک اتاق با فرد سالم نخوابند. با انجام این کارها می توان احتمال انتشار عوامل آلوده به دیگر افراد را به حداقل رساند.

این افراد بایستی از ماسک استفاده کنند و دهان خود را بپوشانند. نصب سیستم های تهویه هم گزینه مناسبی است.

 

واکسن بیماری سل

در بعضی از کشورهای دنیا واکسن BCG به کودکان کمک می کند تا در برابر سل در امان باشند. در آمریکا این واکسن برای استفاده عمومی توصیه نمی شود؛ چرا که در بزرگسالان تاثیر زیادی ندارد و حتی می تواند بر جواب آزمایش پوستی هم تاثیر بگذارد.

هنگامی که در دوره های درمان سل شرکت می کنید، مهم ترین مورد این است که این دوره ها را ناتمام رها نکنید. باکتری های سل مقاوم بسیار مقاوم تر و کشنده تر از سل معمولی هستند. برای درمان بعضی از موردهای سل مقاوم، شرکت در دوره های شیمی درمانی تجویز می شود. انجام شیمی درمانی بسیار پرهزینه است. بعلاوه نباید عوارض جانبی این دوره ها را هم نادیده بگیریم: بدن بیمار نسبت به بعضی از داروها واکنش نشان دهد.

همچنین بخوانید :
چگونگی تاثیر گرانش روی شکل ماده در نزدیکی سیاهچاله

 

عوامل خطرناک

افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است، به شدت در معرض بیماری سل هستند. به طور مثال، HIV (ایدز) سیستم ایمنی بدن را سرکوب می کند؛ درنتیجه نابود کردن باکتری های سل برای بدن سخت تر خواهد بود..  افرادی که هم به HIV و هم به سل مبتلا هستند، به نسبت افرادی که تنها به سل مبتلا هستند، 20 تا 30 درصد کمتر در معرض سل فعال هستند.

طبق تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که مصرف تنباکو می تواند خطر ابتلا به سل فعال را افزایش دهد. حدود 8 درصد از بیماری های سل در سراسر دنیا با مصرف سیگار ارتباط مستقیم دارد.

 

افرادی که به بیماری های زیر مبتلا هستند، بیش از سایرین در معرض ابتلا به سل قرار دارند :

  • دیابت
  • سرطان های خاص
  • سوء تغذیه
  • مشکلات کلیه

همین طور افرادی که در حال گذراندن دوره های درمان سرطان، افرادی که بسیار جوان یا پیر هستند، و افراد مصرف کننده دارو، بیماری سل بیشتر تهدیدشان می کند.

این مورد را هم فراموش نکنیم که سفر به مناطقی که سل در آنجا رواج دارد، خطر ابتلا به این بیماری را شدیدتر می کند.

 

کشورهایی که بیشترین میزان آلودگی به باکتری سل را ثبت کرده اند

براساس تحقیقات صورت گرفته در سطح جهان، پراکندگی باکتری سل در کشورهای زیر بیشتر است:

  • قاره آفریقا- به ویژه آفریقای غربی و کشورهای واقع شده در جنوب صحرای آفریقا
  • افغانستان
  • جنوب شزقی آسیا- از جمله پاکستان، هند، بنگلادش و اندونزی
  • چین
  • روسیه
  • آمریکای شمالی
  • کشورهای غرب اقیانوس آرام- از جمله فیلیپین، کامبودیا و ویتنام

 

عوارض

اگر جهت درمان به موقع سل اقدام نشود، عوارض آن می تواند سهمگین و کشنده باشد. بیماری سل به شدت ریه ها را هدف حملات خود قرار می دهد و از طریق خون افراد به همه جای بدن منتقل می شود. عوارض سل شامل:

  • مننژیت : تورم غشای پوستی احاطه کننده مغز
  • درد صلبی
  • آسیب وارد شدن به مفاصل
  • آسیب دیدن کلیه ها و کبد
  • اختلالات قلبی: این مورد بسیار نادر است

 

بررسی اجمالی

خوشبختانه به واسطه راه های درمانی تازه کشف شده و موثر، بیشتر بیماران مبتلا به سل را می توان درمان کرد. تعداد افراد مبتلا به سل در کشور آمریکا از سال 1993 روز به روز کمتر شده. با این وجود باز هم به سل توجه خاص می شود.

اگر این روش های درمانی جدید کشف نشده بودند، نزدیک به دو سوم از بیماران مبتلا جان خود را از دست می دادند.

منبع : دکتر چک – حقایقی در مورد بیماری سل

نظر شما راجب این مقاله 0 نظر

حقایق کلی درباره بیماری سل
برچسب ها
نمایش بیشتر

علی بهادری

علی بهادری ، مدیر سایت پویه

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن