ویژگی‌های دوران سالمندی / تقسیم‌بندی سالمندان از نظر شخصیتی

0
-

سایت تفریحی پویه

مسأله سالمند، در سال۱۹۲۲ به عنوان‌ یک شاخه جدید علمی در روان‌شناسی با اثر معروف هال تحت عنوان «نیمه دوم زندگی» معرفی شد.
دوران سالمندی دارای برخی ویژگی‌های جسمی، اجتماعی و روانی است:‌
۱ـ یکی از این ویژگی‌‌ها، کاهش نسبی قوای جسمی است به طوری که با بالا رفتن سن، نیروی جسمی فرد رو به کاهش می‌گذارد.
۲ـ ویژگی دیگر بازنشستگی، دور شدن از موقعیت‌های شغلی گذشته است که کاهش مسئولیت ‌های مرتبط با شغل و در نتیجه کاهش ارتباطات اجتماعی فرد را به همراه دارد.
۳ـ از دیگر ویژ‌گی‌‌ها تنهایی یا احساس تنهایی است به خصوص در مواردی که شخص شاهد از دست دادن یکی از دوستان،‌ بستگان و هم سن و سالان و افراد همدوره خویش است، لذا هر روز بیش از پیش دچار تنهایی می‌شود.
دو گروه پایانی ویژگی‌های فوق، به میزان پذیرش شرایط دوره سالمندی از سوی فرد سالمند بستگی تام دارد. این پذیرش در بین افراد مختلف و با فرهنگ‌های گوناگون متفاوت است، برخی به مرور از مشارکت در زندگی اجتماعی کناره می‌گیرند و در مقابل، جامعه نیز آنان را به کناری می‌نهد که این خود احساس بیهودگی و افسردگی را در فرد سالمند افزایش می‌دهد ولی برخی دیگر از سالمندان با نقش‌های جدیدی که مطابق با وضعیت ایشان است این دوره را به دوره‌ای نسبتاً فعال و رضایت‌بخش بدل می‌سازند.
در هر حال علاوه بر خصوصیات فردی، شرایط اجتماعی و به ویژه شرایط خانوادگی سالمند هم بسیار مهم است. شرایط مناسب خانواده و جامعه می‌تواند شخص را به سوی پذیرش وضعیت جدید سوق دهد و شرایط نامناسب خانواده و جامعه می‌تواند او را منزوی و تنها کند. به علاوه میزان سلامت جسمی شخص سالمند در این مرحله از زندگی،‌ عاملی مهم در وضعیت زندگی اجتماعی اوست، چرا که برای هر نوع مشارکت اجتماعی در مورد سالمندان، ابتدا میزان سلامت آن‌‌ها مطرح است. برخورداری از سلامت جسمانی می‌تواند به بهبود روابط اجتماعی و مقابله با هجوم افسردگی کمک کند ولی متأسفانه افزایش سن و فرا رسیدن پیری، بستر بروز بسیاری از بیماری‌های جسمی و روانی را برای سالمندان مهیا می‌سازد.

 

 

تقسیم سالمندان از نظر شخصیتی

سالمندان را می‌توان در یکی از این ۴ گروه جای داد:
۱)سالمندان یکپارچه؛ سالمندان پخته،‌ آرام و انعطاف‌پذیر هستند، در زندگی بسیار فعال‌اند و با دوران سالمندی خود به بهترین شیوه ممکن کنار آمده‌اند.
۲) گروهی دیگر از سالمندان، مبارزه جو و جاه‌طلب هستند و برای کنترل رویدادها و کسب موفقیت در عرصه‌های مختلف زندگی تلاش می‌کنند، این سالمندان را ضد ضربه می‌نامند.
۳) سالمندان وابسته در برابر اتفاقات دوران سالمندی مانند پیری و تنهایی تسلیم می‌شوند و برای ادامه زندگی باید به کسی یا کسانی مانند فرزندانشان تکیه داشته باشند.
۴) گروهی دیگر از سالمندان از نظر عملکرد ذهنی و تفکر دچار ضعف هستند و رضایتی از دوران سالمندی خود ندارند.

تعریف سالمندی از جهات مختلف

برای تعریف پیری معیارهای زیادی وجود دارد. پیری از جمله کلماتی است که به سختی می‌توان آن را تعریف کرد. در نقاط مختلف دنیا براساس فرهنگ‌های مختلف پیری را به اشکال مختلف تعریف می‌کنند.
در آمریکای شمالی براساس سن بازنشستگی پیری را از سن ۶۵ سالگی می‌دانند.
به طور کلی پیری را براساس سن تقویمی، سن فیزیولوژیک و سن روانی می‌توان تعریف کرد. از نظر سن تقویمی وقتی سن از ۶۰ سالگی بگذرد دیگر دوران میانسالی تمام شده و وارد کهنسالی می‌شویم. ولی معمولاً پیری را سن بالاتر از ۷۵ سالگی تعریف می‌کنند.

 

 

پیری از نظر فیزیولوژی براساس ویژگی‌های عملکردی و ظاهری بدن تعریف می‌شود. به همین دلیل ممکن است فردی با سن تقویمی زیاد در زمره پیران قرار نگیرد.
همین طور افرادی هستند که در سن کم دچار پیری زودرس می‌شوند. در سندرم پیری کودکان که به نام سندرم Hutchinson Gilford شناخته می‌شود کودکان در سن کم دچار چروکیدگی پوست صورت، کوتاهی قد، سفتی مفاصل، کچلی و علائم قلبی و عروقی می‌شوند. کچلی و علائم قلبی و عروقی می‌شوند. این سندرم که بسیار نادر است و یک مورد در هر ۸ میلیون تولد رخ می‌دهد در زمره پیری فیزیولوژیک است.
پیری را می‌توان از نظر روانی هم تقسیم‌بندی کرد. سن روانی هرکس با سن تقویمی و سن فیزیولوژیکی وی متفاوت است. سن روانی بر مبنای حالت‌های عاطفی و هیجانی سنجیده می‌شود. اگر چه سن روانی با سن تقویمی فاصله دارد، ولی معمولاً به سن فیزیولوژیک نزدیک‌تر است.

مرزهای سالمندی

پیری فرآیندی است که در آن پا به سن می‌گذاریم. همه ما پیر شدن را با شمارش سال های زندگی و جشن‌های تولد خود اندازه‌گیری می‌کنیم.
دانشمندان پیری را زوال تمام اعضا و سیستم‌های بدن در گذر زمان می‌دانند و معتقدند پیر شدن شامل کاهش توانایی‌های بدن در پاسخگویی به استرس‌‌ها و عدم تعادل واکنش‌های سیستم‌های مختلف بدن و در نتیجه افزایش احتمال بیماری هاست.
پیر شدن، بخش مهمی از زندگی انسان است و می‌توان آن را مرحله نهایی تکامل و رشد انسان دانست که به دنبال نوزادی، نوپایی، کودکی، نوجوانی، جوانی و میانسالی، از راه می‌ر‌سد. جرانتولوژی شاخه‌ای از علم است که درباره پیری و مسائل مربوط به آن بحث می‌کند، متخصصان این رشته پیری را یک نوع بیماری می‌دانند. گرچه این دیدگاه نسبت به پیری بسیار بحث برانگیز است و مخالفان زیادی دارد امروزه کمتر در مقالات علمی از پیری به عنوان یک بیماری یاد می‌کنند. در اکثر کشورهای جهان افراد بالای ۶۵ سال را سالمند به شمار می‌آورند ولی این ذهن انسان است که جوان و پیر بودنش را باور می‌کند. مهم این است که انسان از بودنش بهره ببرد و ثمربخش باشد، چه در جوانی و چه در پیری.

 


گردآوری : بخش زناشویی پویه


نظر بدهید

ارسال نظر با محتوای سیاسی و توهین آمیز مورد تایید قرار نمی‌گیرد.

وارد کردن ایمیل اختیاری است و در صورت وارد کردن ،آدرس ایمیل شما منتشر نمی‌شود.

وارد کردن نام اجباری نیست ولی بهتر است که نامی برای خود بنویسید.

نظرات خود را به زبان فارسی بنویسید.

نظرات در کمتر از چند ساعت پاسخ داده خواهند شد.